Ертісте 30 жылдан кейін Семей ГЭС-ін салу жобасы қайта қаралады

Қазақстан мен Ресей билігі Ертіс өзенінде су электр станциясын (ГЭС) салу мүмкіндігі туралы келіссөз жүргізіп жатыр. Бұл туралы Қазақстанның энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев брифингте мәлімдеді.

Семей (немесе Бұлақ) ГЭС-і жобасының тарихы кеңес дәуірінен басталады. Оны іске асыру жұмыстары 1990 жылдардың басында басталғанымен, Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін тоқтатылды. Сол кезеңде құрылыс орнына электр желісін тартуды қоса алғанда, кейбір дайындық жұмыстары аяқталған еді.

Бұл бастаманы қайта жандандыруға бірнеше рет әрекет жасалды. 2010 жылдардың ортасында билік жаңа техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеп, құрылысқа жер сатып алу қажет деп шешті. Алайда жоба үнемі кейінге шегеріліп, іске асыру мерзімдері ауысты. 2024 жылы бұл мәселе қайтадан күн тәртібіне шықты.

Семей ГЭС-ін Қазақстан аумағында, Ресей шекарасына және Омбы облысына жақын жерде салу жоспарланған. Ресейдегі кейбір сарапшылар Шүлбі ГЭС-інің контрреттегіші болатын бұл станция Ертіс экологиясына теріс әсер етуі мүмкін деп алаңдайды. Алайда кейбір мамандар, соның ішінде ресейліктер, қосымша экологиялық залал болмайды деп санайды.

Олардың бірі — омбылық эколог Сергей Костарев, оның пікірінше жаңа құрылыс өзендегі су деңгейін төмендетпейді. Ал 2006 жылы Омбы мемлекеттік аграрлық университетінің экология және биология кафедрасының меңгерушісі Ольга Баженова Ертіске түсетін жүктеме артса, табиғи орта бүлінуі мүмкін екенін көтерген, өйткені өзенге қазірдің өзінде антропогендік әсер бар.

Қазақстан үшін Семей ГЭС-інің маңызы зор, өйткені құрылыс бірқатар мәселелерді шешуі мүмкін. Ол Ертіс каскадының қуатын айтарлықтай арттырып, негізгі және ең жоғары жүктемелерді жабудың маңызды буынына айналуға тиіс. Жаңа су қоймасы Павлодар, Абай және Шығыс Қазақстан облыстары үшін де маңызды болады.

2024 жылғы шілдеде энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев журналистердің сұрақтарына жауап бере отырып, жобаның Ресей тарапымен талқыланып жатқанын айтты. Оның сөзінше, мердігерлердің бірі ресейлік компания болуы мүмкін, бірақ Қазақстан билігі басқа ықтимал мердігерлермен де келіссөз жүргізуде.

Бұған дейін ГЭС құрылысын қытайлық China Railway No. 5 Engineering Group Co., Ltd. компаниясына тапсыру мүмкіндігі туралы хабарланған. 2023 жылы Семейде бұл ұйыммен ынтымақтастық меморандумына қол қойылды. Сол кезде станция қуаты 350 МВт болады делінсе, қазір 300 МВт қарастырылып отыр. Кеңестік жоба бойынша Бұлақ ГЭС-інің қуаты 80 МВт болуы жоспарланған еді.

Қазір Қазақстандағы Ертіс өзенінде үш ұқсас объект жұмыс істейді

1939 жылы іске қосылған Өскемен ГЭС-і (368 МВт), 1960 жылдары салынған Бұқтырма ГЭС-і (675 МВт) және 1994 жылы соңғы гидроагрегаты пайдалануға берілгеннен кейін елдегі ең қуатты станция атанған Шүлбі ГЭС-і (702 МВт).

Дереккөз

https://overclockers.ru/