nanoCAD лицензиялау

«Нанософт» компаниясының техникалық қолдау қызметіне nanoCAD өнімдерінің лицензиялануына қатысты көптеген сұрақтар түседі. Сондықтан клиенттердің қызықты сұрақтарының бір бөлігін жинақтап, оларға бірнеше мақалада жауап беруді ұйғардым. Алдымен өнімдерімізді лицензиялаудың жалпы қағидаттарын қарастырып, FlexLm лицензия серверінің жұмыс ерекшеліктерімен танысамыз.

Ең алдымен nanoCAD өнімдер желісінде қандай лицензия түрлері бар екенін нақтылап өтейін.

Жергілікті лицензия бір компьютерге сұратылып, оның ID-1 немесе ID-2 идентификаторына қатаң бекітіледі. Мұндай лицензияны басқа құрылғыға көшіруге болмайды. Жабдық істен шықса, лицензияны қайта белсендіру тек «Нанософт» АҚ техникалық қолдау қызметіне ресми өтініш беру арқылы жүзеге асырылады.

ID-1 және ID-2 нені білдіретінін еске салайын. ID-1 — MAC мекенжайы, әдетте желілік картаға берілетін желілік жабдықтың бірегей идентификаторы. ID-2 — қатты диск томының белгісі.

Сондай-ақ аппараттық қорғау кілтіне байланған жергілікті лицензияны жеткізуге болады. Қазір Wibukey түріндегі кілт қолданылады. Бұл жағдайда лицензия кілтке қатаң бекітіледі, сондықтан оны бір компьютерден екіншісіне тасымалдауға болады. Лицензия тек кілт қосылған кезде жұмыс істейді.

Желілік лицензияның жергілікті лицензиядан бекіту тәсілі бойынша айырмашылығы жоқ: ол ID-1/ID-2 идентификаторына не аппараттық қорғау кілтіне байланады.

Басты ерекшелігі — лицензия тек бір компьютерге орнатылады, ал ол лицензия серверіне айналады; қалған пайдаланушылар лицензия алу үшін осы серверге қосылады. nanoCAD орнатылған жұмыс орындарының саны шектелмеуі мүмкін, бірақ бір мезгілде лицензияны тек сатып алынған лицензиялар санына сәйкес келетін пайдаланушылар ғана ала алады.

Жергілікті лицензиялармен әдетте мәселе туындамайтындықтан, желілік лицензиялауға толығырақ тоқталғым келеді.

«Нанософт» АҚ желілік лицензиялау механизмі желілік лицензияларды орнатуға, қызмет көрсетуге және бақылауға арналған қызметтік бағдарламалар жиынтығынан тұрады.

Лицензия серверін орнату шебері

Шебердің негізгі міндеті — желілік лицензиялау механизмінің серверлік бөлігін орнату, жою және оған қызмет көрсету (1-сурет).

1-сурет

Пайдаланушылар оны Тіркеу шеберімен жиі шатастырады, өйткені екеуінің интерфейсі ұқсас. Төменде олардың айырмашылығын және қай жағдайда Тіркеу шебері (RegWizard.exe), ал қай жағдайда Лицензия серверін орнату шебері (LicServSetup.exe) қолданылатынын қарастырамыз.

• Nanosoft License Server («Нанософт» лицензия сервері) — желілік лицензиялаудың серверлік бөлігі, желілік лицензиялардың қолданылуын бақылайтын бағдарламалар мен қызметтер жиынтығы. Басқаша айтқанда, бұл жергілікті желіде желілік лицензиялардың таратылуын бақылап, кейбір есептік материалдарды ұсынатын қызметтік утилиталар жиынтығы.

Желілік лицензиялауды бастау үшін Лицензия серверін орнату шеберін (LicServSetup.exe файлы) іске қосу қажет.

Шеберді іске қосқанда 1-суретте көрсетілген терезе ашылады.

Лицензия серверінің негізгі жолы — бірінші «Лицензияны сұрату» опциясы. Осы жолдан өткенде лицензия файлын аласыз, www.nanocad.ru сайтында жаңа пайдаланушыны тіркейсіз (егер ол әлі тіркелмесе) және лицензия серверін орнатасыз (егер әлі орнатылмаса). Сонымен қатар осы жерде жаңа бағдарламалық өнімнің лицензия файлын қосуға болады.

Жаңа файлды қосқанда сервер атауы мен бекіту идентификаторы қолданыстағы лицензия файлындағы деректермен бірдей болуы тиіс. Бірінші опция пайдаланушыда желілік лицензия файлы әлі болмағанда және ол сервермен жұмысты енді бастағанда да қолданылады.

Егер лицензия файлы бар болса және серверлік бөлікті орнатуға дайын болсаңыз немесе лицензия сервері орнатылып, тағы бір бағдарламалық өнімге лицензия қосу керек болса, екінші «Лицензия серверіне қызмет көрсету» опциясын таңдаңыз.

Лицензияны сұрату

Бастапқыда көптеген пайдаланушылар лицензия файлы мен лицензия нөмірінің немесе өнімнің сериялық нөмірінің айырмашылығын түсінбейді. Олар техникалық қолдауға «Бағдарлама неге іске қосылғаннан кейін тіркеуді сұрайды?» деп жүгінеді. Қолдау қызметі «Лицензия файлын сұраттыңыз ба?» деп сұрағанда, «Лицензия Жеке кабинетімде бар болса, неге оны қайта сұратуым керек?» деп жауап береді.

Шын мәнінде Жеке кабинетте лицензия файлы емес, өнімнің сериялық нөмірі, яғни лицензия нөмірі болады. Ал лицензия файлын сол сериялық нөмір/лицензия нөмірі арқылы алу қажет.

Тіркеу шеберін Бастау — Nanosoft — Тіркеу шебері мәзірінен іске қосуға болады.

2-сурет

«Лицензияны сұрату» тармағын таңдаңыз (2-сурет).

Сериялық нөмірді енгізіңіз. Ол сертификатыңызда немесе Жеке кабинеттің «Менің лицензияларым» бөлімінде көрсетілуі тиіс (3-сурет).

3-сурет

Келесі терезеде (4-сурет) пайдаланушы туралы мәліметтерді, сондай-ақ www.nanocad.ru сайтындағы Жеке кабинетке кіруге арналған логин мен құпиясөзді енгізу қажет.

4-сурет

Тиісті өрістерді толтырып, «Әрі қарай» түймесін басқан соң, Тіркеу деректерін растау терезесіне өтеміз (5-сурет).

5-сурет

Бұл жерде сериялық нөмірді немесе Жеке кабинет логинін енгізгенде қате жібермегенімізді қайта тексеруге болады. Сондай-ақ компьютерге аппараттық қорғау кілтінің қосылғанына көз жеткізіңіз. Егер терезеде ID-1 және ID-2 тармақтары көрсетілсе, Тіркеу шебері кілтті көрмей тұр деген сөз.

Лицензия осы компьютердің жабдығына байланбауы үшін «Бас тарту» түймесін басыңыз. Содан кейін кілттің жұмысын тексеріңіз: мысалы, драйверді қайта орнатыңыз, кілтті басқа портқа қосыңыз және лицензияны сұратуды қайталаңыз. Тіркеу шебері кілтті танығанға дейін осы әрекеттерді орындаңыз.

«Әрі қарай» түймесін басқаннан кейін Тіркеу шебері лицензия файлы осы компьютердің параметрлеріне бекітілетінін ескертеді (6-сурет). Бұл кезеңде сұратуды әлі де тоқтатуға болады.

6-сурет

«Иә» түймесін бассаңыз да, бәрі біржола шешілген жоқ. Тіркеу шебері кілттің драйверін орнатуды немесе кілтті компьютер портына қосуды ұмытып кеткеніңізді еске түсіруге тағы бір мүмкіндік береді. Осы жерде «Бас тарту» түймесін соңғы рет басуға болады.

Бәрі дұрыс болып, лицензия файлын сұратуға дайынсыз ба? Онда ең қолайлы сұрату тәсілін таңдаңыз (7-сурет).

7-сурет

Егер компьютерде интернет байланысы тұрақты болса, «Лицензияны онлайн сұрату» тармағын таңдаған дұрыс. Бұл жағдайда Тіркеу шебері лицензия файлын қажетті қалтаға автоматты түрде орналастырады. Одан кейін қосымша әрекет қажет емес, бағдарламаны бірден іске қосуға болады (8–9-суреттер).

8-сурет

9-сурет

Онлайн лицензия сұратылғаннан кейін lic форматындағы лицензия файлы келесі қалталарда сақталады:

Windows 10, Windows 8.1, Windows 7, Windows Vista үшін: C:\ProgramData\Nanosoft\RegWizard\Licenses\ Windows XP, Windows 2000 үшін: C:\Documents and Settings\All Users\Application Data\Nanosoft\RegWizard\Licenses\

Лицензияны электрондық пошта арқылы да сұратуға болады (10-сурет), бірақ компьютерде пошта клиенті орнатылған болуы керек.

10-сурет

Әйтпесе 11-суреттегі хабарлама пайда болуы мүмкін.

11-сурет

Пошта клиенті орнатылып, лицензия сұратуы сәтті өтсе, сізге lic форматындағы дайын лицензия файлы келеді. Оны Тіркеу шебері арқылы белсендіріп, содан кейін өнімді іске қосу қажет.

Тіркеу шеберін іске қосып, «Лицензияны белсендіру» тармағын таңдаңыз (12-сурет).

12-сурет

Ашылған терезеде лицензия файлының жолын көрсетіңіз (13-сурет), содан кейін «Әрі қарай» түймесін басыңыз.

13-сурет

«Лицензия сұрату тәсілі» терезесіндегі соңғы «Лицензия сұратуын сақтау» тармағы (14-сурет), әдетте, алдыңғы екі нұсқа сәйкес келмеген жағдайда, мысалы интернетке қосылу мүмкін болмаса немесе пошта клиенті орнатылмаса қолданылады.

Лицензия сұратуын (eml форматындағы файл) жасағаннан кейін оны интернетке қосылған немесе пошта клиенті бар басқа компьютерге көшіріп, сол жерден лицензияны сұратуға болады (15–16-суреттер). Егер лицензияны өзіңіз сұрата алмасаңыз, сұрату файлын техникалық қолдауға жіберіңіз: мамандар сізге дайын lic файлын береді.

14-сурет

15-сурет

16-сурет

Техникалық қолдаудан жауап алғаннан кейін жіберілген lic форматындағы лицензия файлын Тіркеу шебері арқылы қосып, өнімді іске қосу қажет.

Лицензия серверін одан әрі баптау

Лицензия сервері шеберінің одан арғы әрекеті сервердің ағымдағы күйіне байланысты. Мынадай нұсқалар болуы мүмкін:

Компьютерде лицензия сервері орнатылмаған. Бұл жағдайда шебер автоматты түрде лицензия серверін орнату немесе жаңарту бөліміне өтеді (TCP порттары мен Windows брандмауэрін баптау қойындысы, 17-сурет).

17-сурет

Ашылған терезеде Лицензия сервері қызметінің әдепкі TCP порттарын (27000–27009 диапазоны) таңдауға немесе нақты TCP портын көрсетуге болады.

Осы терезеде өндіруші қызметі үшін TCP портын автоматты таңдауды қалдыруға немесе нақты портты көрсетуге болады.

Әдетте пайдаланушылар бұл баптауларды әдепкі күйінде қалдырады. Алайда кейбір ұйымдарда белгілі порттар бұғатталған немесе басқа қолданбаларда қолданылуы мүмкін, сондықтан ашық порттарды қолмен көрсету мүмкіндігі берілген.

Windows брандмауэріне ерекшелік қосу-қоспау — өз таңдауыңыз. Біз құсбелгіні алып тастамауды ұсынамыз, өйткені Windows брандмауэрі кейде Лицензия серверінің жұмысын бұғаттайды.

Сервер атауын «THIS_HOST» мәнінің орнына қою-қоймауды өзіңіз шешесіз. Әдепкіде желілік лицензия файлындағы «Сервер атауы» бөлімінде SERVER жолынан кейін «THIS_HOST» көрсетіледі. Оны нақты сервер атауына автоматты түрде ауыстыруға да болады. Екі жағдайда да лицензия файлы бірдей жұмыс істейді.

Алайда ұйымыңызда компьютер атаулары жиі өзгертілсе, құсбелгіні алып тастап, «THIS_HOST» мәнін қалдырған дұрыс: ол кез келген компьютер атауымен жұмыс істейді. Егер файлда нақты компьютер атауы көрсетіліп, кейін сервердің атауы өзгерсе, лицензия файлы жарамсыз болып қалуы мүмкін. Оны түзету үшін Notepad ++ мәтіндік редакторында сервердің жаңа атауын немесе «THIS_HOST» мәнін жазу қажет.

Әрі қарай жалғастырайық.

Лицензия сервері орнатылып, лицензия файлын пайдаланып тұр. Бұл жағдайда шебер файлға жаңа лицензияны автоматты түрде қосып, серверде файлды қайта оқиды (18-сурет).

18-сурет

Лицензия файлын алғаннан кейін Лицензия серверінің соңғы терезесіне өтеміз. Оны «Дайын» түймесі арқылы жабу қажет (19-сурет).

19-сурет

Осымен орнату аяқталды. Егер қате болмаса, лицензияларымыз жұмыс істейтін лицензия серверін алдық. Енді пайдаланушылар бағдарламада жұмыс істеген кезде серверден уақытша лицензия алуы үшін олардың компьютерлерінен осы серверге қосылуды баптау керек.

Сервердің күйін тексерген жөн. LicServSetup бағдарламасын ашып, «Лицензия серверіне қызмет көрсету» бөліміне өтіңіз және күйінің «Іске қосылған» немесе «Тоқтатылған» екенін қараңыз (20–21-суреттер). Осы терезеде орнатылған Лицензия серверінің нұсқасы да көрсетіледі.

20-сурет

21-сурет

Серверге қосылу әдетте қиын емес: пайдаланушы компьютерінде Тіркеу шеберін іске қосып, Лицензия сервері компьютерінің атауын немесе IP мекенжайын көрсету жеткілікті (22–23-суреттер).

22-сурет

23-сурет

Егер Лицензия серверін белгілі порттан іске қосатын етіп орнатсаңыз, қосылған кезде сол портты да көрсету қажет. Мысалы, 24-суретте 27003 порты арқылы қосылу көрсетілген. Бұл жағдайда мекенжай пішімі: Порт@Компьютер атауы немесе IP мекенжайы.

24-сурет

Ескертпе.

Лицензия серверіне қосылу үшін барлық компьютер бір желіде болуы тиіс. Әйтпесе қосылу мүмкін болмайды немесе қашықтағы компьютерге VPN орнатып, байланысты бөлек баптау қажет. Басқа тәсілдер де бар, бірақ олар жеке жағдайларға қатысты болғандықтан, бұл жерде қарастырылмайды.

Лицензия сервері орнатылып, пайдаланушы компьютерлері қосылды. Енді бағдарламаны іске қосып, жұмыс істей беруге болатын сияқты. Бірақ «Қазір қай пайдаланушылар бағдарламаны ашып, лицензия алды? Қанша лицензия бос емес?» деген сұрақ туындайды. Мұны сервердің кірістірілген құралдары — Flex.log және Lmtools утилитасы арқылы білуге болады. Олар Лицензия серверінің орнату қалтасында орналасқан: C:\Program Files (x86)\Nanosoft\Nanosoft License Server (25-сурет).

25-сурет

Осы құралдардың әрқайсысын толығырақ қарастырайық.

Flex.log 26-суретте көрсетілгендей көрінеді.

Журнал қай компьютердің қай өнімге лицензия алғанын тіркейді. (Біздің мысалда IVANOV-PK nanoCAD СПДС лицензиясын алды. «OUT» жазбасын сервер қосады: ол лицензияны пайдаланушыға берді.)

IVANOV-PK пайдаланушысы өз компьютерінде қолданбаны жапқанда, лицензия серверге қайтарылады, ал журналда «IN» жазбасы пайда болады.

26-сурет

Lmtools қолданбасы (27-сурет) арқылы Лицензия серверінің жұмысын баптауға, журналдарды қарауға, серверді қайта іске қосуға және басқа да басқару әрекеттерін орындауға болады. Мұнда қолданбаның негізгі қойындыларына тоқталамыз.

27-сурет

Service/License File қойындысында қазір қай сервер пайдаланылып жатқанын көруге болады (біздің мысалда Nanosoft License Sever). Егер осы компьютерде лицензиялау үшін FlexLm серверін қолданатын басқа САПР бағдарламаларының лицензия серверлері орнатылса, олар да осы терезеде көрінуі мүмкін.

Сервермен жұмыс істеуге арналған негізгі қойындылар — Start/Stop/Reread және Server Status. Қалғандары сирек қолданылады, сондықтан осы екеуін толығырақ қарастырайық.

Start/Stop/Reread қойындысында (28-сурет) Лицензия сервері қызметін тоқтатуға (Stop Server), лицензия файлын қайта оқуға (ReRead License File) және серверді іске қосуға (Start Server) болады.

Бұл түймелерді қолданғанда журналға назар аударыңыз. Сервер тоқтатылғанда немесе іске қосылғанда онда Stopping Server, Start Server Failed, Start Server Successful сияқты тиісті хабарламалар көрсетіледі.

28-сурет

Server Status қойындысындағы Perform Status Enquiry түймесін басып, лицензиялардың жалпы санын, олардың қаншасы бос және пайдаланылып жатқанын көруге болады. Мысалда (29-сурет) сервердегі екі лицензияның екеуі де бос.

29-сурет

Config Services қойындысында (30-сурет) сервердің барлық баптауларын: орындалатын файлға (lmgrd.exe), лицензия файлына (.lic) және осы сервердің журналына (flex.log) апаратын жолдарды тексеруге болады.

30-сурет

Осы терезедегі View Log түймесін басып (31-сурет), жоғарыда айтылған flex.log журналын көруге болады (32-сурет).

31-сурет

32-сурет

Егер «Path to the license file» бөлімінде басқа лицензия файлын көрсету қажет болса, Save Service түймесін басуды және Stop/Start арқылы серверді қайта іске қосуды ұмытпаңыз.

Негізінде Лицензия серверін басқаруға LicServSetup және Lmtools деген екі қолданба жеткілікті.

Сондай-ақ техникалық қолдау порталындағы тәулік бойы (24/7) қолжетімді «Білім базасына» назар аударғымыз келеді.

Іздеу жолына кілт сөздерді енгізсеңіз, өнімдерді лицензиялау және техникалық қолдау қызметінің басқа бағыттары бойынша көптеген сұраққа жауап табасыз. Біз базаны тұрақты түрде толықтырып, өзекті күйде ұстауға тырысамыз.

Қорытындылай келе, «Нанософт» өнімдерін лицензиялау алғашқыда көрінгендей қиын емес, оның ерекшеліктерін тез меңгеруге болады. Осы мақаланы кез келген уақытта ашуға болатын нұсқаулық ретінде пайдалануға болады.

Егер «Нанософт» өнімдерін лицензиялау бойынша сұрақтарыңыз немесе ұсыныстарыңыз болса, office@cad.kz электрондық поштасына жазыңыз.

Дереккөз: https://www.cadmaster.ru/

Авторы — Шәміл Хамзин, «Нанософт» техникалық қолдау қызметі